Album Special: Legend van Bob Marley

'Herb is een plant. Waarom zou je die niet mogen gebruiken'

Michael Jackson was de King of Pop, de onbetwiste Koning van de Reggae was Bob Marley. De Jamaicaanse zanger werd de eerste reggae superstar en zijn verzamelalbum Legend is nog altijd het bestverkopende reggae album ooit.

In 2014 is Legend 30 jaar oud, maar hits als deze 'I Shot The Sheriff' en 'Stir It Up' worden nog heel vaak gedraaid en deze muziek is nog even relevant als toen. Deze hele week in de spotlights van MetMichiel: Legend van Bob Marley. Beluister het fragment uit de uitzending hier. 

De hele Special is onder aan deze pagina te beluisteren.

Beluister de special:

Wie kent Bob Marley niet? Zelfs als je nog nooit een nummer van hem gehoord hebt ken je zijn markante gezicht waarschijnlijk van posters, t-shirts, mokken etc.

Voorliefde voor marihuana

Hij is niet alleen de koning van de reggae, maar ook een van de boegbeelden van de Rastafari beweging. En ook in menig coffeeshop prijkt Bobs beeld aan de muur, want de zanger stak zijn voorliefde voor marihuana niet onder stoelen of banken. Sterker nog, het gebruik van “the herb" was onderdeel van zijn rastafari levensstijl.

‘Easy Skanking’

Veel rastafari’s gebruiken marihuana om te helpen met mediteren. Dus niet als genotsmiddel - maar om tot diepere inzichten te komen. Bob schreef veel nummers over zijn Rastafari achtergrond, maar ook een aantal nummers over marihuana, waaronder ‘Easy Skanking’.

Luister naar het fragment:

'We dachten: wow, we luisteren nu naar Amerikaanse muziek'

Bob werd geboren op het platteland van Jamaica, in 1945. Hij groeide op zonder zijn vader. Begin jaren vijftig verhuisde hij met zijn moeder naar een sloppenwijk van Kingston, de hoofdstad van Jamaica.

Van ska naar zwarte Amerikaanse muziek

Met zijn vrienden Bunny en Pete Tosh begon hij muziek te maken. Uiteindelijk noemden ze zich The Wailers. In eerste instantie lieten ze zich beïnvloeden door ska muziek. Maar al gauw kregen ze interesse in de zogenaamde zwarte Amerikaanse muziek van o.a. Curtis Mayfield en James Brown.

Invloed van Curtis Mayfield

Een van de grote muzikale invloeden van Bob Marley was dus Curtis Mayfield; een van de meest invloedrijke Amerikaanse songschrijvers van de jaren zestig en zeventig. Zijn teksten duiken zelfs op in een van Bobs grote hits 'One Love'. Met The Wailers coverde Bob meer van Curtis Mayfield. 'Move On Up' is in Nederland zijn bekendste nummer.

Luister naar het fragment:

'Haile Sallasie is de koning, reggae is de muziek van de koning'

De rassenrellen die Bob in de jaren zestig in Amerika meemaakte, maakte iets in hem wakker. Een heilig vuur, een boosheid, een dwang om dingen te veranderen, om mensen een hart onder de riem te steken of wakker te schudden. Muziek werd zijn wapen.

Bob bekeert zich tot rastafari

In 1966 bekeerde Bob zich tot de rastafari. Rasta is niet zozeer een geloof, alswel een levenswijze. De basis is het oude testament van de Bijbel, en de naam verwijst naar Ethiopische keizer Haile Selassie, volgens de rastafari de reïncarnatie van Jezus.

'Get Up, Stand Up'

Haile Selassi is de koning, en de muziek van de koning? Dat is de reggae. Bob schreef veel nummers over rastafari. 'Get Up, Stand Up' is een van de bekendste. Het is ook het allerlaatste nummer dat Bob ooit op de buhne speelde, tijdens zijn laatste concert ooit, op 23 september 1980 in Pittsburgh. Hij overleed in 1981 aan de gevolgen van kanker.

Luister naar het fragment:

'We are gonna unite. Get get get together!'

Bob Marley verspreidde het gedachtegoed van de rastafari over de wereld. Hij probeerde op een geweldloze manier de aandacht te vestigen op politieke en economische misstanden. 

Onrust en geweld in Kingston

In de jaren zeventig was het erg onrustig in Kingston, Jamaica, waar Bob weer was komen wonen. Er waren rellen in de straten, er werd gevochten, er was veel geweld - politici van de tegengestelde partijen vochten een bittere oorlog uit - niet alleen met woorden. De politici probeerden door reggae muziek de mensen voor zich te winnen.

Bob in opspraak om Smile Jamaica concert

Bob kwam in opspraak omdat hij in 1978 met The Wailers zou optreden op het Smile Jamaica concert, wat georganiseerd werd door de regering, in het kader van de verkiezingen. The Wailers wilden het doen omdat ze dachten dat ze zo mensen konden verenigen met muziek en het geweld konden bestrijden.

Bob Marley neergeschoten

Daags voor het optreden werd Bob neergeschoten in zijn huis in een sjieke buitenwijk in Kingston. Hij overleefde de aanslag ternauwernood. De dader werd nooit gepakt. Ondanks dat Bob letterlijk onder vuur lag, trad hij twee dagen later toch op op het omstreden concert. Niet voor de politiek, maar voor de mensen.

Comeback met One Love Peace concert

Kort daarna vertrok hij naar Engeland, waar hij zestien maanden zou blijven. Maar hij kwam terug...en hoe. Twee jaar later, in 1978, trad hij op op het One Love Peace concert - een groot reggae concert opgezet om vrede in Jamaica te bewerkstelligen. Alle belangrijke politici waren aanwezig. Bob riep de twee kopstukken van de rivaliserende partijen het podium op om elkaar de hand te schudden. 

Bob zou hiervoor van de United Nations een eremedaille krijgen voor het bevorderen van de vrede in het Afrikaanse continent. Het nummer 'One Love' werd zelfs in Engeland uitgeroepen tot het belangrijkste nummer van de 20e eeuw.

Luister naar het fragment:

'Ik heb heel veel koninginnen. Soms tegelijk, ja. Ik heb recht op alle koninginnen'

Bob Marley overleed op 11 mei 1981, pas 36 jaar oud, aan de gevolgen van kanker. De kanker was een paar jaar eerder ontdekt in zijn teen, maar Bob wilde vanwege zijn geloof de teen niet laten amputeren.

Marley laat meer dan muziek achter

Bob Marley liet niet alleen heel veel mooie muziek achter, zijn legende gaat veel verder. Hij verspreidde het gedachtegoed van de rastafari over de wereld en probeerde vrede te stichten in het onrustige Jamaica. Hij zorgde ervoor dat reggae wereldwijd populair werd.

Wettelijke en onwettelijke kinderen van Bob Marley

Maar naast al die dingen laat hij zijn legacy ook achter in de vorm van veel nakomelingen. Talloze wettelijke en onwettelijke kinderen heeft hij; twaalf daarvan heeft hij ook erkend. Heel wat van zijn kinderen hebben ook een muzikale carrière op weten te bouwen… zoals Stephen Marley, Damian Marley, Julian Marley en Ziggy Marley.

'Stir It Up' voor Rita Marley

Bob kende en beminde heel veel vrouwen in zijn leven. Maar hij trouwde, al op heel jonge leeftijd, met Rita Marley. Hij adopteerde haar twee kinderen en kreeg samen met haar drie kinderen. Rita zou, ondanks zijn talloze affaires, altijd bij hem blijven - ze was een van zijn drie achtergrondzangeressen en reisde met hem mee. Het wereldberoemde nummer 'Stir It Up' schreef hij speciaal voor haar

Luister naar het fragment:

Beluister de hele special: